sreda, 02.12.2020. ✝ Verski kalendar € Kursna lista
utorak, 04.08.2020. u 20:00 Slavica Stuparušić
NAŠI FENOMENI PRIRODE

Legende o Vražjem kamenu

Kamene kule koje se izdižu iznad reke Pčinje i crkva na jednoj od njih, u opštini Trgovište, mame znatiželjne turiste svojim neobičnim i atraktivnim izgledom
(Фото Завод за заштиту природе Србије)

Prirodni fenomen Vražji kamen u dolini reke Pčinje, na jugoistoku Srbije, sve je popularniji na društvenim mrežama kao „đavolski atraktivno” mesto u trgoviškom kraju.

– Predeo Vražjeg kamena izuzetna je prirodna vrednost geomorfološkog karaktera sa stenovitim odsecima, erozionim gredama i većim brojem ostenjaka nastalih selektivnim delovanjem procesa erozije. Kao takav upisan je u Inventar objekata geonasleđa Srbije kao Đavolji kamen, objekt geomorfološkog nasleđa – navode u Zavodu za zaštitu prirode Srbije (ZZPS), na osnovu čije studije je 2018. godine pokrenut postupak zaštite prirodnog područja druge kategorije kao Spomenik prirode „Vražji kamen – Prosečnik”.

Vražji kamen, drveni most i crkva na jednoj od kamenih kula (Foto Printskrin)

Dileme nema, Vražji kamen delo je reke Pčinje, koja je nekada davno tu prosekla stenu i procesom spiranja i odnošenja raspadnutog materijala, pod uticajem padavina, izvajala niz kamenih stubova od kojih se izdvajaju tri visine, između 50 i 60 metara. Mesto se nekada i zvalo Prosečnik.

Međutim, prema legendi koju meštani Gornje Pčinje rado prepričavaju, kamene kule đavolja su rabota. U želji da promene tok reke Pčinje, da teče prema Bugarskoj, Džudža Budža, Kumbara Kljeka, Filanko Šilja i Muja, najpoznatiji ovdašnji đavoli, dovukli su krupno kamenje, ali ćudljivu reku nisu uspeli da ukrote. Kamene kule ostale su i sada su deo prirodne atrakcije koja neke podseća na Đavolju varoš, a ima i onih koji se prisete Meteora kada na vrhu jedne od kamenih kula ugledaju crkvu. Da, i ona je, na osnovu legende, „maslo” nečastivih.

Crkva Presvete Bogorodice  (Foto Printskrin)

Pripoveda se da su Pčinjani godinama zidali crkvu pored reke. „Sve što bi oni tokom dana sagradili, đavoli bi tokom noći odnosili i ostavljali na Vražjem kamenu, ljuti na seljane jer ih nisu dovoljno poštovali.” Tako je, po pričanju, na jednoj od impozantnih piramida nastala Crkva Svete Bogorodice ili nekada poznate kao Crkva u Prosečniku.

Iako gledano iz podnožja, uspon do crkve uz stenu izgleda gotovo nemoguć, uskom kozjom stazom stiže se do nje s lakoćom. Kandilo se u ovoj svetinji pali samo povremeno, a liturgije služe po rasporedu velikim praznicima. Najviše vernika ovde dođe na Bogojavljenje, Veliki petak i 21. septembra, kada se slavi rođenje Presvete Bogorodice – Mala Gospojina.

– Crkva Presvete Bogorodice je iz druge polovine 14. veka. S ostacima objekata i infrastrukture, koji su bili deo crkvenog kompleksa, od 1983. godine kategorisana je kao nepokretno kulturno dobro od velikog značaja – kažu u zavodu i dodaju da se prema Uneskovoj kategorizaciji svrstava u kulturne predele koji se karakterišu viševekovnim razvitkom koji je u interakciji s kulturnim faktorima i prirodnim okruženjem.

Predeo „Vražji kamen – Prosečnik” (Foto TO Trgovište)

Prema studiji zavoda predlaže se zaštita područja površine 31,5 hektara oko četiri kilometra zapadno od Trgovišta. Veći deo prirodnog dobra nalazi se u vlasništvu Srpske pravoslavne crkve. Istina, predeo „Vražji kamen – Prosečnik” deo je i u međunarodno značajnom području za biljke „Dolina Pčinje” (IPA) i međunarodno i nacionalno značajnom području za ptice (IBA).

Dolina Pčinje, koja se ubraja u jednu od najčistijih reka u Srbiji, zvanično je proglašena 1996. godine za Predeo izuzetnih odlika (PIO) u Srbiji.

Kupanje u Pčinji ispod drvenog mosta (Foto Srećko Dimitrijević)

Pčinju, nastalu od više izvora u dolini planine Dukat, odlikuju klisure i meandri. Mnogi zaljubljenici u prirodu kao najveću vrednost navode pejzaže i vidikovce s kojih puca pogled na „dinamične kreacije prirode”.

– Lokalitet Vražji kamen sa crkvom od izuzetnog je značaja za našu opštinu, tako da radimo na njegovoj popularizaciji – kaže Srećko Dimitrijević, zadužen za oblast turizma u opštini Trgovište, dodajući da su radovi na uređenju lokaliteta usporeni zbog virusa korona.

Komentari0
abbf5
Molimo vas da sе u komеntarima držitе tеmе tеksta. Rеdakcija Politikе ONLINE zadržava pravo da – ukoliko ih procеni kao nеumеsnе - skrati ili nе objavi komеntarе koji sadržе osvrtе na nеčiju ličnost i privatan život, uvrеdе na račun autora tеksta i/ili članova rеdakcijе „Politikе“ kao i bilo kakvu prеtnju, nеpristojan rеčnik, govor mržnjе, rasnе i nacionalnе uvrеdе ili bilo kakav nеzakonit sadržaj. Komеntarе pisanе vеrzalom i linkovе na drugе sajtovе nе objavljujеmo. Politika ONLINE nеma nikakvu obavеzu obrazlaganja odluka vеzanih za skraćivanjе komеntara i njihovo objavljivanjе. Rеdakcija nе odgovara za stavovе čitalaca iznеsеnе u komеntarima. Vaš komеntar možе sadržati najvišе 1.000 pojеdinačnih karaktеra, i smatra sе da stе slanjеm komеntara potvrdili saglasnost sa gorе navеdеnim pravilima.

Komentar uspešno dodat!

Vaš komentar će biti vidljiv čim ga administrator odobri.

Prijavite se na našu mailing listu

* Obavezna polja